Bezoektip: onbekende oorlogsmusea in de Benelux

Veel Nederlanders brengen deze zomer hun vakantie door in eigen land of in buurlanden België en Duitsland. Sinds 1 juni is het ook weer mogelijk om musea en andere culturele instellingen in Nederland te bezoeken. In België mogen musea sinds 18 mei weer bezoekers ontvangen. 

Voor veel Nederlanders blijft een museumbezoek één van de favoriete culturele uitstapjes. Nederland en België beschikken over een uitgebreid aanbod van verschillende musea waaronder oorlogsmusea. De Eerste Wereldoorlog en de Tweede Wereldoorlog hebben een behoorlijk grote rol gehad in de Nederlandse en Belgische geschiedenis. 

Naast talloze bekende oorlogsmusea en exposities zijn er ook verschillende musea welke minder bekend zijn bij het grote publiek. We hebben daarom een lijst gemaakt van onbekende(re) oorlogsmuseums in de Benelux.

‘Oorlog – bezetting – bevrijding’

De tentoonstelling ‘Oorlog – bezetting – bevrijding’ is onderdeel van het War Heritage Instituut in Brussel. De tentoonstelling geeft met meer dan 1000 verschillende collectiestukken een goed overzicht van de Tweede Wereldoorlog in België. Zo bestaat de tentoonstelling uit vier thema’s: de bezetting en de bevrijding van België in de periode 1940-1944, de laatste fase van de oorlog in Europa en Azië in 1944 en 1945, de holocaust en de nationalistische repressie. 

Wat opvalt is dat verschillende onderwerpen niet worden verzwegen. Indrukwekkende gebeurtenissen zoals de rol van de Belgische instellingen alsmede de rol van de Belgische koning worden weergegeven. Kortom, een musea dat verschillende periodes van de Tweede Wereldoorlog in België uitstekend tentoonstelt.

Nationaal Militair Museum

In december 2014 opende Koning Willem-Alexander het Nationaal Militair Museum in Soesterberg. Bijzonder is het feit dat het museum gelegen is op de voormalige luchtmachtbasis Soesterberg waar in 1913 de Luchtvaartafdeling van de Koninklijke Landmacht werd opgericht.

Met het samenvoegen van zowel het Militaire Luchtvaart Museum als het Delftse Legermuseum beschikt het Nationaal Militair Museum over een oppervlakte van 35.000 m². 

Het imposante gebouw geeft een indrukwekkend overzicht van het verleden, heden en toekomst van de Nederlandse strijdkrachten.

De collectie van het Nationaal Militair Museum bestaat uit onder meer uit items uit het stenen tijdperk en de Middeleeuwen. Het grootste deel van de collectie bestaat uit items herkomstig van de Tweede Wereldoorlog.

De Dodengang

In 1915 vindt er in Diksmuide een zware strijd plaats tussen het Duitse en Belgische leger. Het doel voor beide strijdkrachten waren de aanwezige petroleumtanks. Tijdens deze lange en zware strijd besloot het Belgische leger om een loopgraaf te graven om de Duitse aanvallen af te slaan. Deze loopgraaf werd destijds verder uitgebreid tot een compleet loopgravenstelsel welke anno 2020 het enige bewaarde loopgravenstelsel uit de Eerste Wereldoorlog is gebleven.

De loopgraaf wordt uiteindelijk vernoemt naar de grote hoeveelheid doden die er na de Duitse aanval begraven zijn. In 2014 is het complete bezoekersgedeelte gerenoveerd door Bruns. De renovatie heeft ertoe tot geleid dat bezoekers op een interactieve wijze veel informatie verkrijgen over De Dodengang aan de hand van vijftien applicaties, foto’s, films en talloze originele items.

Barak 1B Kamp Vught

Barak 1B van Kamp Vught is de laatst overgebleven barak van Concentratiekamp Vught en sinds 2001 officieel een rijksmonument. In 2010, toen een samenwerkingsverband tussen het Vughts Museum, het Moluks Museum en het Nationaal Monument Kamp Vught het recht van opstal ontving kon het terrein worden gerenoveerd.

Destijds is een bezoekerscentrum ontwikkelt welke een blik werpt op drie verschillende periodes van het kamp. Zo wordt aandacht besteed aan de periode toen Kamp Vught als concentratiekamp diende in 1943-1944, het een opvangkamp werd voor Duitse burgers in 1944 en 1945 en de periode 1944-1949 toen Kamp Vught als interneringskamp werd gebruikt.

Barak 1B van Kamp Vught is dusdanig gerenoveerd dat de bezoeker een realistisch beeld krijgt van de geschiedenis en het leed wat zich op deze plaats heeft afgespeeld.

Tot slot:

De bovenstaande musea geven een goed en indrukwekkend beeld van de Belgische en Nederlandse oorlogsgeschiedenis. Zowel bekende als minder bekende gebeurtenissen worden weergegeven in vrijwel alle gemoderniseerde exposities en/of tentoonstellingen. Hierdoor wordt er meer aandacht geschonken om de beleving en ervaring van de bezoeker te verbeteren. De ontwikkeling en realisatie van verschillende tentoonstellingen is daarom een belangrijk element om de geschiedenis beter te begrijpen